AAN DE SOCIAAL-DEMOCRATEN IN NEDERLAND.1) Sinds eenigen tijd heerscht er in de gelederen onzer geestverwanten een schromelijke verwarring, die niet anders dan schadelijk kan werken op de propaganda onze ideeën. Met een pijnlijk gevoel sloeg en slaat menigeen onzer de desorganisatie gade die daarvan het gevolg is en de bourgeoisie, verheugd over den onderlingen strijd die tot machteloosheid doemt, gaat onbevangen voort te genieten van hare voorrechten die zij niet meer ernstig voelt bedreigd. De toestand des volks wordt ellendiger; de werkloosheid stijgt elk jaar al meer en meer; de levensstandaard der arbeidende klasse wordt hoe langer hoe lager gedrukt. De bourgeois-regeering doet niets, negeert of verwerpt elke aan de orde komende hervorming en belet zelfs met de driestheid van een despoot datgene wat door enkele welwillenden op touw wordt gezet. Terwjil in de meeste landen der zoogenaamde beschaafde wereld de regeerders door den drang van onderen, gedwongen worden den weg der hervorming in te slaan, leeft in Nederland de regeerende klasse in een rustig bewustzijn, dat hier geen behoefte is aan verandering, dat hier de ellende van elders onbekend is. De oorzaak van dit alles is niet ver te zoeken. De verlangens, de eischen des volks hebben in Nederland geen orgaan dat machtig genoeg is om die eischen tot hun recht te doen komen, de verdrukte klasse mist de onontbeerlijke organisatie, om de aandacht der regeerders op zich te doen vestigen. Jarenlang heeft de Sociaal-Democratische Bond gegolden als het orgaan der arbeidende klasse en dit was natuurlijk. Zoowel door zijn positie als door zijn antecedenten was deze Bond aangewezen zulks te worden, doch nimmer is het hem gelukt ook maar een aanmerkelijk deel dier klasse onder zijn banier te vereenigen en dat was zijn eigen schuld. Instede van zich ook onledig te houden met de eischen van het oogenblik en te strijden voor daadwerkelijke verbetering van den toestand, is in en door den Bond, vooral in den laatsten tijd, gehuldigd het zg. ultra-revolutionnaire standpunt, dat er niets anders te doen valt dan te praten over een geweldige revolutie, die als een messias voor allen en alles redding brengen zou, terwijl elke andere arbeid aan de verheffing des volks tot niets nut, ja zelfs schadelijk was. Het utopistische standpunt van den Bond vervreemdde dezen van het volk. De breede massa's begrepen zijne hoogdravende leugens niet, hij leefde boven, niet in en niet met het volk. De nog door velen gekoesterde hoop dat een door krachtige propaganda aangroeiend ledental met nieuw bloed ook nieuwe inzichten brengen zou, werd wel is waar gedeeltelijk verwezenlijkt, doch met een waar despotisme werd door de toonaangevers in den bond elke andere meening dan de hunne onderdrukt en de taak eener arbeiderspartij werd door den Bond hoe langer hoe minder begrepen. Werd reeds op het Congres in 1892 te Zwolle een nieuwe breuk met de naar onmiddellijke verbetering jakende arbeidersmassa's voorbereid, in 1893, op het Congres te Groningen, brak de bond weer voor goed met alle eischn der praktijk, en wierp zich, steeds hooger klimmende op den ladder der utopieën, in de armen van het anarchisme. Wel is het anarchistisch standpunt nog niet geheel bereikt, doch onvermijdelijk moet hij daartoe komen. In sommige deelen van het land zijn de bondsafdeelingen eenvoudige anarachistengroepen, sommige organen hebben zich reeds rondweg anarchistisch verklaard, en ook het hoofdorgaan zeilt in die richting. Vanaf het oogenblik waarop dit is begonnen, vanaf het Groninger Congres van 't vorig jaar, is de desorganisatie schromelijk, de strijd tusschen de toonaangevers in den Bond en de voorstanders der sociale democratie, steeds vinniger geworden en thans, nu de democratie, een deel van, een voorwaarde tot verwezenlijking van het beginsel der sociaal-democratie, door de meerderheid in den Bond wordt verloochend en bestreden, thans kan het ons inziens niet langer op den ouden voet voortgaan. Wij hebben een oogenblik, denkende dat de anarchistische richting evengoed als wij, snakte naar een uitkomen uit het troebele water, gehoopt dat op het buitengewone Congres te Almeloo bij bespreking van de naamsverandering van den Bond een zuivere, principiëele scheiding zou zijn geprovoceerd, doch deze hoop is niet verwezenlijkt. De meerderheid der bondsafdeelingen, niet wetende wat zij wil, heeft verklaard nog niet te willen gaan in de eene richting of in de andere, en nog steeds het halfslachtige standpunt van in naam sociaal-democraat, in taktiek anarchistisch, in beginsel beurtelings het een en het ander te zijn, te willen blijven innemen. En zoo zal dan de toestand blijven voortbestaan dat een meerderheid van een sociaal-democratischen bond, zich bepaald vijandig verklaart aan de sociaal-democratie, ja deze als een even groote vijandin der arbeiders beschouwt als de bourgeoisie zelf. Welnu, wij kunnen het in dezen toestand niet langer volhouden. Wij willen ons beginsel, dat ons even lief is als den anarchisten het hunne, niet onder stoelen of banken steken en is het niet meer mogelijk den sociaal-democratischen bond te bewegen het sociaal-democratische vaandel fier omhoog te houden, dan zullen wij het zonder hem doen. En daarom richten wij tot de sociaal-democraten in Nederland dezen oproep: sluit u aaneen, en helpt ons mede tot het stichten eener

NIEUWE SOCIAAL-DEMOCRATISCHE PARTIJ

eene die zich haar vaandel niet schaamt, eene partij waaraan men weet wat men heeft. Weg met alle halfslachtigheid! Weg met alle hinkerij op twee gedachten! Ons optreden heeft slechts één doel: den toestand zuiver te maken, wat de anarchistenrichting niet heeft gewild. Wij willen onze mannen vormen tot een nieuw legerkorps in hetwelk wij dan met nieuwen moed en lust en kracht zullen strijden voor de verwezenlijking onzer dierbare beginselen. Handhavende het sociaal-democratische standpunt hetwelk door den dociaal-democratischen bond is verlaten, opvattende der democraten roode vaan die door den bond in den steek is gelaten, ons stellende op het standpunt der internationale sociaal-democratie, willen wij worden een legerkorps in haar groote internationale leger. Wars van elk nationaliteitsgevoel wenschen wij te gaan staan naast onze buitenlandsche broeders om in den stijd tegen het internationale kapitalisme lasten en lusten met hen te deelen. Gedachtig aan de waardheid dat elke verdeeldheidzaaierij tusschen de arbeiders der verschillende landen, verraad is aan de zaak, willen wij het recht erkennen van elke partij om hare tactiek vast te stellen en te wijzigen naar eigen omstandigheden. En dat recht wenschen wij ook voor ons te vindiceeren. Wars van alle dogma's die wel een troepje sectairen doch geen krachtige, door overtuiging sterke partij om zich kunnen vereenigen, zullen wij altijd en overal optreden voor datgene wat de arbeidende klasse op eenig gebied ten goede komen kan. Voor alles zullen wij er naar streven het orgaan te worden van de verdrukte klasse, in huns trijd tegen de verdrukkers, van welken aard ook. En dien strijd wenschen wij te voeren op elk gebied. Op economisch gebied zullen wij de loonslaven steunen in hun strijd tegen de kapitalistische dwinglandij; op politiek terrein zullen wij trachten afbreuk te doen en ten slotte geheel te vernietigen elk voorrecht der heerschende klasse; en mocht eens de noodzakelijkheid het eischen dat tegenover het geweld der heerschers, geweld der beheerschten worde gesteld, dan zal de sociaal-democratie haar rood gekleurd vaandel waarlijk niet verloochenen. Naar gelang der omstandigheden wenschen wij te strijden met alle ons ten dienste staande middelen voor zoover deze niet in strijd komen met eer en geweten. En nu, sociaal-democraten, aan den arbeid! Lang, reeds al te lang, doemde verdeeldheid en desorganisatie ons tot onmacht; eendracht zij thans de leuze. Wij allen voelen de noodzakelijkheid dier eendracht diep; welnu, goede wil is alles wat noodig is om ze te bewerkstelligen: Wij hebben gevoeld dat een goed voorbeeld noodig was en hebben dit gegeven. Over verschilpunten en twistappelsm over persoonlijke antipathieën en oude veeten heenstappende, hebben de ondergeteekenden zich aaneengesloten, omdat zij beseften dat de kleinzielige personaliteiten, die de oude partij veel te veel hebben beheerscht, in de nieuwe dadelijk als ballast overboord moesten worden gegooid. Wij staan vast aaneengesloten om de roode vaan en niet gelukken zal het den eene af te maken zonder zich bloot te stellen aan de tegenweer van de anderen. Thans, door eendracht sterk, moeten wij door een propaganda waarin de strijdlust, ons verschaft door een onbeperkt vertrouwen in het ideaal, doorstraalt, het volk wakker trachten te schudden uit zijn duizeling; thans moet het opgewekt worden zich aan te sluiten bij de vaan der internationale sociaal-democratie, dezelfde die in alle landen der beschaafde wereld zoo fier omhoog wordt gehouden. De ontwikkelingsgang der kapitalistische maatschappij stuwt de massa's in onze richting. Aan ons te zorgen dat het vertrouwen in die richting niet wordt beschaamd. Leve de internationale, revolutionaire sociaal-democratie!

Met broedergroeten,

L. COHEN, Zwolle. J.A. FORTUIJN, Amsterdam. A.H. GERHARD, Amsterdam. F. VAN DER GOES, Amsterdam. W.P.G. HELSDINGEN, Rotterdam. H. VAN KOL, Aywaille. H. POLAK, Amsterdam. J.H. SCHAPER, Groningen. H. SPIEKMAN, Sappemeer. P.J. TROELSTRA, Utrecht. H.J. VAN DER VEGT, Zwolle. W.H. VLIEGEN, Maastricht.

De constitueerende vergadering der nieuwe sociaal-democratische partij zal plaats vinden te Zwolle, op 26 Augustus 1894, des morgens 10½ uur, in 't lokaal Atlas. Alle sympathiseerende vereenigingen en personen worden uitgenoodigd. Aangezien deze vergadering alleen tot doel heeft het constitueeren der nieuwe partij en dus een vergadering moet zijn van ongeveer gelijkgezinden, stellen wij de volgende formule van toelating voor: "Vergadering tot regeling der organisatie van alle democratische socialisten, d.w.z. van diegenen, die zoowel op politiek als op economisch gebied het gemeenschappelijk bezit der productiemiddelen nastreven en die dus ook het kiesrecht willen veroveren en gebruiken als wapen in den klassenstrijd." Alleen door onderteekening dezer formule, waardoor men tegelijkertijd toetreedt als lid der nieuwe partij, wordt men tot deelneming aan de vergadering toegelaten. Voor zoover de plaatsruimte dit zal toelaten, is de vergadering verder publiek, zoowel voor de pers als voor ieder ander. Vrijwillige bijdragen in de voorloopige onkosten worden ingewacht bij H.J. VAN DER VEGT, Celestraat te Zwolle.

1) Dit is het "manifest der twaalf apostelen" dat tien jaar geleden den stoot gaf tot de stichting der S.D.A.P. Als historisch document verdiende het in dit gedenkschrift een eerste plaats.

webdesign & copyright © 2001-2005 Eveline

→

↑