Een automatische fotografie-toestel. Uit: De Natuur, Populair Geïllustreerd Maandschrift, gewijd aan de natuurkundige wetenschappen en hare toepassingen. 15 November 1889 - 9e jaargang

Reeds in den afgeloopen winter werd in vakbladen medegedeeld, dat een Fransch werktuigkundige voornemens was om, in navolging van de automatische weegtoestellen, e.d. een fotografie-toestel te vervaardigen, die automatisch portretten zou leveren. Met schouderophalen werd dit bericht gelezen en voor kennisgeving aangenomen, of wel als een geschikte aanleiding beschouwd om een bijdrage tot rubriek humor te leveren. Toch kwamen de berichten telkems opnieuw opduiken, hoewel altijd achter een waas van geheimzinnigheid verscholen, daar de uitvinder gezegd werd zijn toestel op de Tentoonstelling te willen vertoonen, zoodat hij er belang bij had, dat er vóór dien tijd van de wijze waarop hij het vraagstuk had opgelost, zoo min mogelijk zou uitlekken. Tegelijk kwam uit Engeland het bericht, dat daar een "Automatic Box Company" was opgericht, welke zich, volgens haar prospectus, voorstelde overal in spoorwegstations, op openbare pleinen, enz. automatische fotografen te plaatsen, bij welke men maar een penny in eem gleuf zou behoeven te ewrpen om binnen weinige oogenblikken uit een opening zijn portret te zien te voorschijn komen.    Zoo goedkoop was de onbekende Fransche uitvinder toen nog niet, daar in zijne berichten sprake was van een bedrag van een franc, later van 50 centimes, welke men den automaat in den geopenden muil zou moeten werpen om hem aan het werk te krijgen. Men moest dus wel gaan gelooven, dat er iets van aan was, terwijl toch de fotografische techniek in de laatste jaren zoo vele verrassingen had opgeleverd, dat ook het onwaarschijnlijke niet onmogelijk mocht genoemd worden. De uitkomst heeft werkelijk de spotters in het gelijk gesteld, en de verwachtingen overtroffen van hen, die de mogelijkheid eener oplossing aannamen. De automatische fotografie-toestel van Enjalbert, werktuigkundige te Parijs, is in zijn soort een meesterstuk, hetwelk ten volle verdient dat hierop de aandacht gevestigd wordt.

Fig. 1. Automatische fotografie-toestel van Enjalbert van buiten gezien.

In fig. 1 zien we een afbeelding van den automaat. De daarvóór in een fauteuil gezeten persoon heeft zijne 10 centimes (het thans vastgestetlde bedrag) geofferd en zit nu te turen op de wijzerplaten, die op den toestel voorkomen en welke in fig. 2 op grooter schaal afgebeeld zijn. Deze wijzen voor ieder oogenblik de bewerking aan, die in het inwendige van den toestel uitgevoerd wordt.

De 4 hoofdbewerkingen zijn: 1 het collodionneeren, 2 het baden in zilveroplossing (gevolgd door het poseeren), 3 het ontwikkelen en fixeeren, 4 het vernissen, welke natuurlijk afgewisseld worden door het afspoelen of drogen der plaat, zooals dit bij het vervaardigen van lichtbeelden in Ferrotypie noodig is.    Bij dit procédé wordt, zooals bekend is, op dunne metalen platen, welke met een glanzenden zwarten lak bedekt zijn, langs den natten weg, een negatief opgenomen, dat zich door reflectie tegenover den zwarten achtergrond als een positief voordoet.

Fig. 2 Details der wijzerplaten, enz. om het objectief.

Het onderste gedeelte van den toestel bevat accumulatoren die de drijfkracht leveren, waardoor de plaat verplaatst wordt om in verschillende afdeelingen de achtereenvolgende bewerkingen te ondergaan; het middelste gedeelte bevat de compartimenten in welke die bewerkingen uitgevoerd worden; het bovenste deel dient als bewaarplaats der benoodigdheden.

Fig. 3. Het inwendige van den automatischen fotografie-toestel.

In fig. 3 zijn enkele onderdelen van den toestel te zien. Alle bewerkingen worden in een bepaalden tijd uitgevoerd; dit is natturlijk noodig, opdat het drijfwerk, dat de plaat van het eene in het andere stadium moet overbrengen, dit behoorlijk zal kunnen uitvoeren.    Op het oogenblik dat het geldstuk ingeworpen is, wordt een der gereed liggende platen aangegrepen en geplaatst op het wagentje, dat de plaat van het eene compartiment in het andere moet overbrengen en dat in verband staat met den hefboom A. Hierdoor wordt de plaat gebracht bij den ontvanger H, die met collodion gevuld; een bepaalde hoeveelheid wordt hieruit genomen en op de schuin gestelde plaat B gegoten; zoodra het collodion voldoende verdampt is, wordt de plaat gegrepen door een haak, en met één slag in de cuvet met zilveroplossing D gedompeld, waarin zij gedurende 1 minuut blijft, terwijl zij, vooral tegen het einde, verscheidene malen heen en weder geschud wordt, zooals dit in een zilverbad noodig is om de vetstrepen op de plaat te doen verdwijnen. De plaat wordt nu uit het zilverbad genomen en in C geplaatst achter het objectief. Op dit oogenblik begint de pose; de afsluiter van het objectief opent zich en de lichtstralen gaan vrij door; de tijd gedurende welken de afsluiter geopend wordt, kan van buiten af geregeld worden door het drukken op een knop, waardoor men kan zorgen, dat het contact of langer duurt. Dit is het eenige wat natuurlijk niet automatisch geschieden kan, daar de belichtingstijd een veranderlijke grootheid is. Zoolang de pose duurt, laat zich een schel hooren; zoolang deze in beweging blijft, moet de persoon stil zitten. Is de belichting afgeloopen, dan wordt de plaat terstond weer aangegrepen en in het derde compartiment gebracht, waar het ontwikkelen in E moet plaats hebben; de ontwikkelaar stroomt op de plaat uit een gietervormige kraan, het water, waarmede daarna de plaat afgespoeld wordt, stroomt door dezelfde kraan, zoodat deze voortdurend gereinigd wordt; het waschwater valt in een trechter, waardoor dit afgevoerd wordt. De plaat wordt dan in een bad van cyaankalium F gebracht, en terstond na het fixeeren weer in E teruggebracht om afgespoeld te worden. Daarna komt zij in het 4e compartiment, waar zij eerst met alkohol afgewasschen, daarna gevernist wordt; daarbij bevindt zij zich boven een buis, die inwendig door een lamp verwarmd wordt. Daarna wordt de plaat in het "afvoerkanaal" gebracht en zoo naar buiten gevoerd.    Het vasthouden van de plaat, het overbrengen van het eene compartiment in het andere geschiedt door elektromagneten die deels vast, deels bewegelijk zijn, terwijl de stroom op de juiste tijdstippen geopend en gesloten wordt. De inrichting is verder zoodanig getroffen, dat men in de 1e afdeeling op nieuw beginnen kan, zoodra een plaat in de 2e afdeeling is overgegaan, enz. zoodat desverkiezende in de 4 compartimenten gelijktijdig aan 4 verschillende platen gewerkt wordt.    Bovenstaane beschrijving kan op volledigheid geen aanspraak maken, daar de uitvinder niet het voordeel wil prijsgeven, dat aan geheimhouding van het eigenlijk mechanisme verbonden is; zij is echter voldoende om ons te doen zien, op welke vernuftige wijze een van de moeielijkste vraagstukken der fotografie tot oplossing gebracht is. Of de toestel op den duur zijn werk zoo goed verricht, dat toepassing op groote schaal mogelijk zal zijn, zal de tijd moeten leeren.    Op de tentoonstelling te Hamburg bevond zich dit jaar een fotograaf-automaat, die uitgevonden is door zekeren Cristel Fröge, een jong werktuigkundige. Deze toestel levert eveneens ferrotypieën, en wel voor een bedrag van 50 Pfennig. Deze is van een momentsluiting voorzien, zoodat ook de belichtingstijd niet meer van buiten af geregeld behoeft te worden, maar evenzeer automatisch geschiedt. Natuurlijk moet deze automaat daar geplaatst worden, waar het licht krachtig genoeg is voor momentopneming. Van de ramenstelling van dezen automaat werd nog niets bekend.

H.C.V.W.

webdesign & copyright © 2001-2005 Eveline

↑