Het vervaardigen van gloeilampen [II]. Uit: De Natuur, Populair Geïllustreerd Maandschrift, gewijd aan de natuurkundige wetenschappen en hare toepassingen. 15 Oktober 1885 - 5e jaargang

Het luchtledig maken volgens het stelsel Edison.

Het luchtledig maken van een gloeilamp is een zeer belangrijk gedeelte der fabricage, daar voor een groot gedeelte de levensduur der lamp afhangt van den graad van volkomenheid, waarmede de lucht er uit verwijderd is. Met de gewone zuigerluchtpompen kan deze bewerking dan ook slechts begonnen, doch niet voleindigd worden; een voldoend luchtledig wordt slechts bereikt door van een kwikluchtpomp gebruik te maken. De gewone kwikluchtpompen van Geissler of van Sprengel zijn echter voor dit doel minder geschikt, dan de gewijzigde inrichting, die in de bijgaande figuur wordt voorgesteld en welke in de werkplaats der Société Edison te Ivry wordt toegepast.

Twee ijzeren buizen AB en CD zijn in horizontalen stand en evenwijdig aan elkander tegen den wand geplaatst; op de buis CD zijn kleinere buisjes d d aangebracht, waarop barometerbuizen d h zijn bevestigd, die bij m zijn omgebogen en uitkomen in de reservoirs i, welke met sterk zwavelzuur zijn gevuld, en bestemd zijn, om de lucht te drogen. Op deze reservoirs worden de lampen door middel van een kaoutchouk-stop en van het kleine buisje b (fig. 1C), waarvan vroeger (blz. 284, deel [I]) gesproken is, bevestigd. Elke (in de figuur doorgesneden geteekende) barometerbuis d h is door een hellemd buisje n h met een tweede barmeterbuis a g verbonden, welke laatste bij a aan de bovenste ijzeren buis AB bevestigd is. Deze buis AB staat in verband met reservoir, dat met kwikzilver is gevuld, zoodat dit door de buizen a g n h d uitstroomt. Bij h aangekomen, ontmoet het kwik een luchtkolom, verdeelt zich en sleept een gedeelte der lucht mede, die dus aan het reservoir i en aan de lamp, welke er aan bevestigd is, wordt onttrokken. Daar nu de buis h d langer is dan 76 centimeter, zal het kwik door lang geboeg door de buizen te stroomen, in het reservoir i en dus ook in de lamp op een zeer volkomen wijze een luchtledig voortbrengen. Het spreekt hierbij vanelf, dat het kwik uit de onderste buis CD voortdurend door een daartoe opzettelijk aangebrachte beweegkracht (te Ivry een soort schroef van Archimedes) naar de buis AB wordt teruggepompt.    Op welke wijze echter het luchtledig moge verkregen worden, is het onvermijdelijk noodig om gedurende de bewerking een elektrischen stroom door den kooldraad te leiden, om de lucht te verwijderen, die zich in zijn poriën bevindt. De draad wordt daardoor tevens steviger en meer veerkrachtig. Te dien einde worden de geleiddraden der lampen met een batterij of een andere bron van elektriciteit verbonden, en daar het noodig is den elektrischen stroom langzamerhand sterker te doen worden, is een inrichting R aangebracht, waardoor men in staat is den weerstand van de keten naar willekeur te regelen. Eerst wanneer de lucht reeds zooveel mogelijk uit de lamp verwijderd is, staat men den draad toe rood gloeiend te worden. Hierbij ziet men aanstonds, dat het medeslepen van luchtdeeltjes opnieuw begint en eerst eenigen tijd, nadat de kooldraad langzamerhand door het versterken van den stroom wit gloeiend is geworden, houdt dit medeslepen geheel op een stroomt het kwik door de buis h d zonder luchtbellen mede te voeren. Op dit oogenblik houdt men met de bewerking op en verwijdert de lamp door het buisje d met een blaaspijp dicht te smelten. Op deze wijze worden te Ivry niet minder dan 450 lampen gelijktijdig behandeld.    Verschillende methoden worden gevolgd, om de uiteinden der platina-draadjes aan de geleiders te bevestigen, welke de elektriciteit moeten aanvoeren. Sommige fabrikanten laten deze draadeinden eenvoudig vrij uitsteken, of buigen ze om, zoodat zij oogjes vormen, waarin dan haakjes passen, die aan het voetstuk, waarop de lamp zal geplaatst worden, veerende bevestigd zijn. Daar echter de platinadraadjes uit den aard der zaak dun en daardoor zeer licht breekbaar zijn, is het verkieselijker ze terstond aan twee dikkere metalen staafjes blijvend te bevestigen.

A.

V.D.S.

webdesign & copyright © 2001-2004 Eveline

↑