De elektrische gasontsteker en de peiltoestel voor gaslekken, van S. Arnould. Uit: De Natuur, Populair Geïllustreerd Maandschrift, gewijd aan de natuurkundige wetenschappen en hare toepassingen. 15 December 1885 - 5e jaargang

Moge de elektriciteit, als het op verlichting aankomt, een geduchte mededingster van het gas wezen, er zijn toch ook gevallen, waarin zij edelmoedig de behulpzame hand biedt om het gebruik van gas gemakkelijker en veiliger te maken. De twee toestellen, die we hier met een korte beschrijving willen vermelden, kunnen dit bevestigen.

Fig. 1. De elektrische gasontsteker van Arnould.

De eerste is de elektrische gasontsteker van Arnould. Onze lezers zullen zich herinneren, dat wij vroeger reeds dergelijke toestellen beschreven hebben.1 [deel [I]]    De gasontsteker van Arnould bestaat uit een cilindervormige flesch van eboniet (fig. 1), waarin zich een vloeistof met een koolstaaf A en een zinkstaaf B bevinden. Als de flesch wordt omgekeerd, is de elektrische batterij buiten werking, maar als men haar recht houdt, zoodat de vloeistof met het zink in aanraking komt, geraakt zij in werking en doet de elektrische stroom een platinadraad C gloeien, waarmede dan de gasvlam wordt ontstoken. De vloeistof bestaat uit dubbelchroomzure kali, zwavelzuur en zoutzuur.    Als het noodig is, de vloeistof te ververschen, schroeft men den kop D los, welke dient om de flesch luchtdicht te sluiten en het vereischte contact te geven tusschen het zink en den toestel. Na dan het zink uitgenomen en de vloeistof ververscht te hebben, brengt men den kop D met het zink weder op zijn plaats.    Fig. 1 kan de samenstelling duidelijk maken.    Terwijl onderscheidene van de reeds bekende gasontstekers niet aan de verwachting hebben voldaan, schijnt deze eenvoudige toestel van Arnould aan de ondervonden bezwaren niet of ten minste minder onderhevig te zijn. Hij is in gebruik in sommige groote magazijnen als Le Bon Marché en Le Louvre en in den schouwburg du Châtelet te Parijs. Voor het ontsteken van het gas in de straten vervaardigt dezelfde maker nog een bijzonderen ontsteker, die ook goede uitkomsten moet geven, blijkens zijn gebruik te Chartres en te Fécamp, waar hij door de centrale gasmaatschappij gedurende verscheidene maanden in beproeving is.

Een tweede toestel, ook van Arnould, is een elektrische peiltoestel, dienstig tot het opsporen van gaslekken. De hier afgebeelde zoeker (fig. 2) wordt bepaaldelijk vervaardigd voor het opsporen van lekken in een ondergrondsche leiding. Te dien einde is de eigenlijk gezegde zoeker (fig. 2) aan het einde van een pijp geplaatst om hem te kunnen nederlaten in de peilgaten, welke men tegenwoordig maakt voor het opsporen van lekken. Een batterij A dient weder om een platinadraad d te doen gloeien; met behulp van de weerstanden b, c maakt men den draad roodgloeiend.    Als men de peilbuis neerlaat op de plaats, waar het lek is, ontvlamt het gas, maar zonder eenig gevaar voor de ontploffing, daar de draad omgeven is van een metalen gaas i, hetwelk evenals bij de bekende mijnlamp van Davy door zijn afkoelend vermogen de voortgezette verbranding buiten het gaas verhindert.    De temperatuurs-verhooging, tengevolge van de verbranding van het gas, doet een uit verschillende metalen bestaande plaat f uitzetten. Deze plaat stoot dan tegen

Fig. 2. Elektrische peiltoestel van Arnould voor het opsporen van gaslekken.

den draad g, waardoor een stroomafleiding ontstaat, die op een wekker h werkt en zoo de aanwezigheid van het lek verraadt. Als de schel terstond in beweging geraakt, dan bevindt zich de peilbuis midden in de omgeving van het lek; in het tegenovergestelde geval laat de schel zich slechts over een korteren of langeren tijd hooren en het moet hierdoor gemakkelijk wezen om de plaats, waar het lek is, juist te bepalen.    Door Arnould wordt nog een eenvoudiger zoeker van kleinere afmetingen vervaardigd, waarmede elke gaswerker het lek kan vinden zonder gevaar te loopen van een noodlottige ontploffing. Deze zoeker is niet van een wekker voorzien; alleen de sterkere of zwakkere gloeiing van den platinadraad moet dan de plaats van het lek openbaren.

H.

1 "De Natuur", jaarg. 1884, blz. 137

webdesign & copyright © 2001-2005 Eveline

↑