Een nieuw filtreertoestel voor drinkwater. [I] Uit: De Natuur, Populair Geïllustreerd Maandschrift, gewijd aan de natuurkundige wetenschappen en hare toepassingen. 15 Mei 1885 - 5e jaargang

Een filtreertoestel voor drinkwater.

De meening, dat het drinkwater de kiemen van besmettelijke ziekten kan verspreiden, is tegenwoordig zoo goed gevestigd, dat men bij het optreden van een épidémie in de eerste plaats zorg moet dragen voor uitmuntend drinkwater. Niet ieder is zoo gelukkig in zijn woonplaats water te hebben, dat met volle gerustheid kan gedronken worden; men raadt dan wel aan, slechts natuurlijk mineraalwater te drinken, of het water vooraf te koken. Dit zijn stellig wijze maatregelen, maar minerale wateren zijn duur en voor aanhoudend gebruik niet voor ieder geschikt. Wat het gekookte water betreft, dit heeft niet meer de normale samenstelling. Een deel der opgeloste zouten is bij het koken neergeslagen, en de opgeloste gassen zijn ontsnapt. Bovendien heeft zulk water, zelfs nadat er weder lucht in is opgelost, een flauwen smaak. Het is dus van veel gewicht een filtreertoestel te hebben, dat het drinkwater met zekerheid zuivert van alle microben of kiemen, die het kan bevatten, zonder de zouten en gassen, die in het water zijn opgelost, te verwijderen.    De heer Chamberland, directeur van het laboratorium van Pasteur, is er in geslaagd dit vraagstuk op te lossen. In dat laboratorium filtreert men de vloeistoffen, waarin de microben zijn aangekweekt, ten einde deze laatste van het vocht te scheiden, waarin zij zich bevinden. Daartoe wordt gebruik gemaakt van kleine poreuze buizen van porseleinaarde, zooals de poreuze potten der Bunsensche elementen. De vloeistof gaat door den poreuzen wand dezer buizen heen door de luchtdrukking, want rondom den buitenwand wordt door een luchtpomp de lucht verdund. Na eenige uren verkrijgt men op deze wijze een volkomen zuivere vloeistof, die zonder gevaar op dieren kan worden ingeënt, terwijl dezelfde vloeistof, doch niet gefiltreerd, onvermijdelijk den dood tengevolge heeft.

Op dat beginsel steunt het filtreertoestel voor water. Het bestaat uit een poreuze poseleinen buis, van boven gesloten en van onderen waterdicht bevestigd in een ring van verglaasd porselein, welke aan de onderzijde van een uitstroomingsopening voorzien is. Deze toestel is omgeven door een metalen buis, die van boven waterdicht aan de kraan der waterleiding is verbonden, en van onderen door een ingeschroefde bus met een sluitplaat van kaoutchouk eveneens waterdicht is afgesloten. Zet men nu de kraan der waterleiding open, dan vult het water de tusschenruimte tusschen de beide buizen, en filtreert, tengevolge van den druk waaronder het staat, langzaam door de poreuze buis heen. Alle vaste deeltjes en kiemen, die het bevat, blijven daarbij terug, zoodat het in volkomen zuiveren staat uit de uiterste opening vloeit.    Door proeven heeft Chamberland zich overtuigd, dat het aldus gefiltreerde water van alle gistingskiemen was bevrijd. Hij voegde er een weinig bij van vloeistoffen, die zeer vatbaar zijn voor verandering zooals bouillon, melk, bloed, enz. onder de noodige voorzorgen om er geen vreemde organismen in te brengen. Geen enkele maal trad bederf in. Zulk water is dus niet in staat kiemen van ziekten over te brengen.    Met een toestel, zooals het hier afgebeelde, waarvan de poreuze buis 20 centimeter lang is en een middellijn van 2,5 centimeter heeft, verkrijgt men 20 liter water per dag, indien de druk van het water der waterleiding ongeveer twee atmosferen bedraagt (dit is de gemiddelde druk in het laboratorium van Pasteur.) Natuurlijk zal deze hoeveelheid bij een kleineren druk minder bedragen. Maar door het aantal buizen te vermeerderen, kan men gemakkelijk genoeg zuiver drinkwater bekomen voor het gebruik in een huisgezin.    Om het filtreeren te versnellen, zoude men er toe kunnen komen, de buizen een grootere mate van poreusheid te geven, maar dit mag in geen geval geschieden, omdat zij dan de kiemen zouden kunnen doorlaten.    Het spreekt van zelf, dat de buis - die Chamberland zeer eigenaardig filtreerkaars noemt - spoedig vuil zal worden. Zij moet dus dikwerf gereinigd worden. Maar daar alle vaste deeen zich alleen op den buitenwand afzetten en de binnen-oppervlakte volkomen zuiver blijft, is dit reinigen zeer gemakkelijk, men behoeft de filtreerkaars slechts krachtig af te borstelen. Een indompeling in kokend water, waardoor alle organismen gedood worden, is ook zeer aan te bevelen. De volmaaktste zuivering bestaat zeker wel daarin, dat men de buizen van tijd tot tijd uitgloeit, waardoor alle organische stoffen verbranden. Dit laatste middel is echter in een huishouden niet best toe te passen, daar het gloeien eenige voorzorgen vereischt om het springen der buizen te voorkomen. Wanneer de toestel langzamer begint te filtreeren, en afborstelen niet voldoende helpt, omdat er vaste deeltjes diep in de poriën der buis zijn doorgedrongen, dan is het uitgloeien het eenige middel tot herstel; men zoude in dat geval de hulp van een apotheker of scheikundige kunnen inroepen.

W.

webdesign & copyright © 2001-2004 Eveline

→

↑