Een toestelletje, om spijzen te koken en warm te houden. Uit: De Natuur, Populair Geïllustreerd Maandschrift, gewijd aan de natuurkundige wetenschappen en hare toepassingen. 15 Januari 1885 - 5e jaargang

Vóór korten tijd heeft men in Frankrijk een zeer nuttig toestelletje voor huiselijk gebruik in den handel gebracht, waarvan wij hierbij een afbeelding met toelichting geven. Het draagt in het Fransch den naam van "capuchon cuisine", hetgeen moeilijk vertaalbaar is, misschien door het woord keukenkap.

Het doel van den toestel is, om spijzen gedurende langen tijd warm te houden, of om soijzen gaar te maken. Het berust op de bekende stelling, dat men spijzen kan gaar maken, door ze gedurende eenigen tijd op een warmtegraad te houden, die nabij het kookpunt ligt. De keukenkap bestaat uit een soort van klok van zeer dik vilt, aan de buitenzijde met gewaste taf bekleed, welke over den pot, de terrine, de pan, enz. wordt geplaatst, waarin zichde spijzen bevinden, die men wil gaar maken of warm houden. Men plaatst daartoe de pan op een vooraf verwarmden vuurvasten steen, welke op een dik stuk vilt staat, en plaatst er daarna de kap overheen. Het vilt, als een zeer slechte warmtegeleider, voorkomt het warmteverlies van de daaronder geplaatste warme voorwerpen bijna geheel, en houdt ze dus gedurende zeer langen tijd nagenoeg op denzelfden warmtegraad.    Er zijn met dezen toestel voor een commissie van onderzoek proeven genomen, doe zeer goed zijn geslaagd. Een geëmailleerde ijzeren pan, waarin een stuk vleesch en water gedaan was, werd zoodra het water goed kookte, dus ongeveer 100° C. warm was, op den eveneens tot 100°

Een toestel om spijzen te koken en warm te houden.

verwarmden steen geplaatst, de kap er over gezet, en het geheel aan zich zelf overgelaten. Zes uur later werd de kap er afgelicht en de temperatuur van het vocht waargenomen. Deze bleek 81° te zijn, zoodat er dus in zes uren tijds slechts een warmteverlies van 19° had plaats gegrepen. De temperatuur van het vertrek, waar de proef plaats had, bedroeg 13°. De verkregen bouillon bleek zeer krachtig en uitmuntend van smaak te zijn, en het stuk vleesch was door en door gaar. Groenten, rijst en aardappels werden op dezelfde wijze behandeld en waren eveneens na zes uren volkomen gaar en welsmakend.    De directeur van de normaalschool te Caen verklaarde meer dan zestig maal dezen toestel gebruikt te hebben voor het koken of bereiden van zijn middagmaal en steeds met volkomen goed gevolg.    Hoewel wij zelf met den capuchon cuisine geen proeven hebben waargenomen, gelooven wij toch, dat deze uitkomsten geenszins overdreven zijn te achten. Wij gronden dit oordeel op een reeks van proeven door ons indertijd met een overeenkomstigen toestel genomen, n.l. met den zoogenaamden Noorweegschen pot. Dit is een kistje van binnen geheel met vilt bekleed en aangevuld op een ruimte na, waarin een schaal juist past. De schaal, met een kokende vloeistof gevuld, wordt er in geplaatst, en het kistje met een deksel, insgelijks met dik vilt bekleed, gesloten. Zulk een kistje wordt sedert onheugelijke tijden in Noorwegen gebruikt, om het middagmaal van de op het veld werklende landlieden warm te houden. De scheikundigen maken van zulk een Noorweegschen pot wel eens gebruik om warm verzadigde oplossingen van zouten zeer langzaam te doen afkoelen, ten einde groote en goed gevormde kristallen te verkrijgen. Welnu, zulk een toestel hebben wij herhaaldelijk aangewend, voor het laatstgemelde doel wel te verstaan en niet voor ons middagmaal. De uitkomst was hoogst bevredigend en de zoutoplossingen bleven verbazend lang warm.    Uit het bovenstaande volgt, dat de keukenkap geen geheel nieuwe uitvinding is, maar een verbetering van een bestaanden toestel, daar zij toelaat elken pot of pan, van welken vorm ook, er onder te plaatsen en bovendien door den verwarmden, vuurvasten steen geschikt is, om spijzen te koken.    De nieuwe toestel is van uitgebreide toepassing, en kan vooral goede diensten bewijzen in gezinnen van werklieden, waar de vrouw des huizes dikwijls door handenarbeid voor een deel der wekelijksche verdienste moet zorgen. Zij moet dan óf een geruimen tijd aan haar keuken opofferen, óf haar man en kinderen haastig vooraf bereid en koud voedsel voortztetten. De capuchon cuisine voorziet grootendeels in die bezwaren. Maar ook bij de meer gegoeden kam de toestel goede diensten bewijzen. Het zal wel niet noodig zijn, die op te sommen. Het eenige bezwaar, dat wij tegen den toestel hebben, is de noodzakeljkheid, om de vilten kap zeer dikwijls schoon te maken of misschien te vernieuwen. Zij zal anders spoedig van allerlei geuren doordrongen zijn, en dan een vreemden smaak aan de spijzen mededeelen.

webdesign & copyright © 2001-2004 Eveline

↑