Het stoomrijtuig


 overzicht
Inhoud
Start
Het stoomrijtuig van A. de Dion, G. Bouton en C. Trépardoux.

Uit: De Natuur,
Populair Geïllustreerd Maandschrift,
gewijd aan de natuurkundige wetenschappen en hare toepassingen.
15 October 1884 - 4e jaargang


   De grootste hinderpaal tegen een nog algemeener toepassing van de stoomkracht, op het vervoer van personen en goederen, dan die, van welke wij tegenwoordig getuigen zijn, is zeker wel de behoefte van onze stoomwagens aan een eigenen en van rails voorzienen weg.
   Aan pogingen om dezen hinderpaal op te ruimen, heeft het niet ontbroken; maar het ideaal, een rijtuig, dat door stoom even gemakkelijk als door paardenkrachten langs allerlei openbare wegen kan worden voortbewogen, was tot dusver nog niet bereikt. De bovengenoemde heeren hebben een nieuwe poging in het werk gesteld en volgens onderscheidene berichten mogen de proeven met hun stoomrijtuig, sedert eenige weken in de avenue de la grande-Armeé, te Parijs genomen, als vrijwel geslaagd beschouwd worden.
   Al mocht ook de uitslag nog niet volkomen naar wensch zijn, zoo stellen toch onze lezers stellig belang in de volgende bijzonderheden, welke wij omtrent dit stoomrijtuig vasn G. Tissandier vernemen.

Fig. 1. Een nieuw stoomrijtuig.
Fig. 1. Een nieuw stoomrijtuig. (Naar een fotografie).

   De geheele toestel (fig. 1) bestaat uit twee deelen, die door veeren, van achteren dubbel, van voren enkel, verbonden zijn met het gestel van het voertuig, waarop de stoomketel en de motor zijn bevestigd. Het geheel rust dus op veeren en de wielen zijn van kaoutchoukbanden voorzien. Dit laatste is waarschijnlijk minder gedaan om het geraas te voorkomen, dan wel om de trekkracht van het eigenlijke stoomrijtuig te vermeerderen.

   De achterwielen staan los op twee onafhankelijke assen; deze assen dragen elk een kruk, verbonden door een koppelstang, die van den stuurboom aan de rechterzijde van den bestuurder geplaatst, een transversale beweging ontvangt van links naar rechts of omgekeerd.
   De vertraging of de stilstand wordt verkregen door middel van twee remmen van Prony, gekoppeld aan een enkelen hefboom, die aan de linkerzijde van den bestuurder uitkomt en op de twee groote wielen werkt.
   Het rijtuig wordt in beweging gebracht door twee oscilleerende cilinders van 7 dm. middellijn; de zuigerslag is 1 dm. Bij een snelheid van 40 kilometer in het uur is het aantal omwentelingen ongeveer 450 en het aantal zuigerslagen in de minuut 900.
   De afgewerkte stoom ontwijkt in een omhulling van den haard. Hij koelt de wanden van den haard af, verhit zich weder, treedt in den schoorsteen en ontwijkt ongekleurd.
   Door stoom, die uit den voedingstoestel in het waterréservoir treedt, wordt dit water snel verwarmd en heeft het bij zijn intrede in den ketel reeds een temperatuur, die bijna gelijk is aan het kookpunt.
   De dienstdoende ketel (fig. 2) is van een nieuw stelsel. Hij heeft een dubbele wand, EE, CC, voorzien van alle toestellen, die aan stoomketels zijn voorgeschreven. Binnen den ketel bevindt zich een cilindervormige buis D, die door een groot aantal hellende straalpijpen met den buitenwand verbonden is. Het water is opgesloten tusschen de twee wanden E en C, in de pijpen T en in de vertikale buis D. De verbrandingsprodukten strijken langs de buis en om de pijpen heen, zoodat de brandstof voordeelig gebruikt en een snekke circulatie in de richting der pijlen (fig. 2) verkregen wordt.
Fig. 2. Doorsnede van den ketel van het stoomrijtuig.
Fig. 2. Doorsnede van den ketel van het stoomrijtuig.

   Met één kilogram cokes wordt 9 kilogram stoom gemaakt.
   Een zelfwerkende voedingstoestel met standvastig niveau is aan den ketel toegevoegd. Het is een pomp van dubbele werking, rechtstreeks in beweging gebracht door een schuif, die haar stoom uit den ketel ontvangt.
   Men kan met open of met gesloten haard rijden; in het laatste geval wordt de verbranding bevorderd door de hulp van twee blaastoestellen, die lucht met stoom gemengd onder den rooster aanvoeren.
   De juiste afmetingen van dit stoomrijtuig zijn de volgende:
De lengte van het onderstel 1,8 meter,
de afstand tusschen de wielen, van as tot as, 1,6 m.,
de hoogte van de zitplaats boven den grond 0,9 m.;
de hoogte van den vloer 0,53 m.;
de middellijn der groote wielen 1,2 m. en van de kleine wielen 0,8 m.
Het eigenlijke rijtuig weegt 130 kilogram;
de ketel met toebehooren 180 kilogram;
de motoren 25 kilogram,
de voedingstoestel 10 en het gereedschap 15 kilogram.
Met een voorraad van 80 liter water, voldoende voor anderhalf uur, en 30 kilogram cokes komt men tot een totaal gewicht van 470 kilogram.

   Het stoomrijtuig loopt met weinig geraas; er ontwijkt geen zichtbare damp of rook; het kan draaien in een kring van 2,5 meter straal. Op een goeden weg kan het een snelheid van 40 kilometer in het uur bereiken.
   In fig. 1 is het, naar een fotografie, voorgesteld op het oogenblik, dat de bestuurder den hefboom aanvat, waarmede het in beweging wordt gebracht, hetwelk met het grootste gemak geschieden kan.
   De eerste proefneming is reeds door verscheidene andere gevolgd en men vermoedt, dat dit stoomrijtuig voor de praktijk geschikt zal blijken.
   Meerdere bijzonderheden werden niet bekend gemaakt. In elk geval schijnen ons de proefnemingen, gelijk de hier beschrevene en andere, waarbij de elektriciteit de rol van drijfkracht vervult, te voorspellen, dat wij niet ver meer verwijderd zijn van den tijd, waarin men op de straat-, grint- en andere kunstwegen meer stoom- of elektrische- dan gewone rijtuigen zal aantreffen.
H.


webdesign & copyright
© 2001-2004 Eveline