IJzeren spoorweg met enkele rails van Lartigue. Uit: De Natuur, Populair Geïllustreerd Maandschrift, gewijd aan de natuurkundige wetenschappen en hare toepassingen. 15 Februari 1884 - 4e jaargang

Vele bezoekers van de Koloniale Tentoonstelling te Amsterdam zullen zich herinneren, daar een inrichting gezien te hebben, die overeen kwam met hetgeen in de beide nevensgaande figuren is afgebeeld.

Fig 1. IJzeren spoorweg met enkele rails. - Wagentjes tot het vervoer van oliën en manden met oogst-produkten.

Achter het hoofdgebouw, op den weg van het gebouw der Kunsttentoonstelling naar dat der machineriën, was een gedeelte spoorweg aangelegd, om te toonen, hoe langs een enkelen rail gemakkelijk allerlei goederen kunnen vervoerd worden.    Dit eenvoudig stelsel is bedacht door den ingenieur Lartigue.    Een enkele blik op de duidelijke afbeeldingen is voldoende, om te zien, dat de inrichting moet strekken om in de plaats te treden van lastdieren, als ezels en kameelen tot het vervoeren van goederen. Op een overeenkomstige wijze als de rug van het lastdier beladen is met twee zijdelings afhangende bakken, dient hier een verbinding van ijzeren rails om dien last te dragen, terwijl bij een gemakkelijke voortbeweging over die rails, een enkel dier reeds in staat is, een aantal van die dubbele bakken, in een reeks van wagentjes vereenigd, voort te trekken en met snelheid over een grooten afstand te verplaatsen.

Fig. 2. Dezelfde, met wagentjes voor koopwaren in zakken en voor gesteenten.

De rails liggen alzoo boven den grond en wel ter hoogte van ongeveer 0,8 meter. Elke rail is 3 meter lang en 15 kilogram zwaar; hij is aan den volgenden door twee platen met bouten verbonden; de rails rusten op ijzeren pooten, welker vorm uit de figuren genoegzaam duidelijk is; elke poot weegt 14 kilogr.; de wagentjes hebben een gewicht van 30 tot 34 kilogr.    De inrichting is zee eenvoudig, dat een paar werklieden in één dag verscheidene honderde meters weg kunnen aanleggen. Ook het weder opnemen kan met het grootste gemak en een verwonderlijke snelheid geschieden. Tot het opstellen behoeft de begane grond niet vooraf met zorg gebaand te worden; de buigzame staven volgen de hellingen van den weg, een drukking door het gewicht van één man aangebracht, is groot genoeg om de staven te buigen en ze de vereischte kromming te geven.    De wagentjes hebben verschillende vormen, naar den aard van hetgeen men er mede wenscht te vervoeren. Men heeft er met bakken voor het vervoer van produkten van den oogst, van boomschors, bamboes, enz. tot een lengte van 0,6 tot 3 à 4 meter; met bakken, die gemakkelijk geledigd kunnen worden voor het vervoer van kolen, aardsoorten, steenen, beetwortels, enz. of voorzien zijn van metalen vaten om water, oliën, wijnen enz. te vervoeren; alsmede voor zakken en kisten met handelswaren. Ook maakt men er, die geschikt zijn voor het opnedmen van zieken em gekwetsten; een matras op houten duigen met veeren vormt een rustplaats, die den kranke bewaart voor de schokkende beweging, welke den gang der lastdieren kenmerkt. Een zeil omgeeft dan het wagentje als een beschutting tegen regen en zonneschijn.    Deze spoorweg is bepaaldelijk vervaarigd voor het vervoer van alfa in Algerië. De alfa, een plant, die voor de papierfabrieken dient, groeit daar overvloedig in het wild, en in weerwil van de geringe kosten om haar te oogsten, moest men haar inzameling toch bijna geheel opgeven, uit gebrek aan geschikte middelen tot haar vervoer. Dit geschiedde vroeger met behulp van muildieren of kameelen; de trein moest dan bovendien gevolgd worden door een karavaan met de noodige levensmiddelen voor de werklieden, hetgeen zeer kostbaar en tijdroovend was. In deze gebrekkige wijze van vervoer is sedert een groot jaar een belangrijke verbetering gekomen door den aanleg van 105 kilometer van den hier beschreven spoorweg; hij is in gebruik op de hooge bergvlakten van Zuid-Oran, naar verzekerd wordt, tot groote voldoening van de eigenaars.    Het leggen van rails op den beganen grond zou in de zandige vlakten van Algerië zeer onpraktisch zijn; de hevige winden, die daar dikwijls heerschen, zouden den weg spoedig onder het zand doen verdwijnen. Door de plaatsing van de rails, zoo hoog boven den grond, wordt dit gevaar vermeden en heeft men bovendien zeer weinig of geen kosten van onderhoud van den weg.    In meer bewoonde streken, die van talrijke wegen doorsneden zijn, kan natuurlijk aan het leggen van een dergelijken weg niet gedacht worden, hoe gemakkelijk het ook wezen moge, voor eenige oogenblikken een paar rails op te nemen tot het doorlaten van wagens, kudden, enz. Toch wilden we de aandacht op deze eenvoudige spoorbaan vestigen, omdat het ons niet onwaarschijnlijk voorkomt, dat zij in Indië, en misschien ook wel in de heidevelden en veenstreken van ons land tijdelijk goede diensten zou kunnen bewijzen.

H.

webdesign & copyright © 2001-2004 Eveline

→

↑