Elektrisch licht voor liefhebbers. Uit: De Natuur, Populair Geïllustreerd Maandschrift, gewijd aan de natuurkundige wetenschappen en hare toepassingen. 15 Maart 1884 - 4e jaargang

Fig. 1. Gloeilamp op voet, met lichtscherm.

De gelegenheid om zich een elektrisch lampje met bijbehoorende galvanische batterij voor den elektrischen stroom aan te schaffen, vermeerderen met den dag. Aangespoord door den wensch van velen om een dergelijke verlichting te kunnen toepassen, leggen onderscheidenen fabrikanten te Parijs er zich op toe, aan die wenschen te voldoen. Onze lezers werden reeds op een paar gelegenheden gewezen, we kunnen dit aantal thans met eenige vermeerderen.    In de eerste plaats vinden we gunstig vermeld, wat door Radiguet in dit opzicht wordt aangeboden. Daartoe behoort o.a. een lampje met een lichtsterkte van twee kaarsen, dat gedurende vijftien uren heeft gegloeid, voordat de batterij van vier elementen was uitgeput. Het is een gloeilampje van geringen weerstand, staande op een voet, die beneden met de twee geleiddraden is verbonden (fig. 1). Met een kleinen stroomwisselaar wordt de stroom gesloten of gebroken, dat is, de lamp ontstoken of gedoofd. Door middel van een bewegelijk scherm kan het licht naar een gewenschte richting worden geworpen.

De genoemde firma levert lampjes van verschillende grootte en sterkte. Het kleinste is slechts weinig grooter dan een graankorrel, het grootste heeft een lichtsterkte van twintig kaarsen en werkt met zestien groote elementen.    De elementen van Radiguet zijn een wijziging van het reeds lang bekende chroomzuur-element van Poggendorff; het buitenste aarden vat is gevuld met een zure, geconcentreerde oplossing van kalium-bichromaat, waarin een koolstaaf is geplaatst; een poreuze pot daarbinnen bevat verdund zwavelzuur en een zinkstaaf. Voor de samenstelling dezer vloeistoffen geeft Radiguet de volgende verhoudingen:

Ter bereiding van het mengsel voor het buitenste vat strote men het zout in het vat, voegt dan de eerstgenoemde hoeveelheid water daaraan toe en daarna het zwavelzuur; er ontstaat dan een voldoende warmte, om het bichromaat geheel op te lossen, waartoe men met een glazen staaf omroert. Voordat het mengsel is afgekoeld, giet men de tweede hoeveelheid water bij en roert opnieuw om. De vloeistof moet in den poreuzen pot hooger staan dan in het buitenste vat en de batterij moet eerst in elkaar gezet worden, als de vloeistoffen geheel zijn afgekoeld.

In fig. 2 ziet men een batterij van vier dezer elementen, in spanning met elkander verbonden. De zinkstaven kunnen alle tegelijk uit de potten getild worden; gelijk de figuur aangeeft, zijn ze aan een houten kruis bevestigd, dat op en neer bewogen kan worden langs een vertikale getande stang. In de figuur zijn de zinkstaven voorgesteld als uit de vloeistof opgeheven. Als de batterij nieuw gevuld is, moeten de zinkstaven niet geheel worden neergelaten; in de meeste gevallen krijgt men een voldoend licht, als zij slechts een weinig in de vloeistof dompelen. De geheele batterij is opgesloten in een houten kist van slechts 4 dM. hoogte, terwijl er nog plaats is voor het lampje en de flesschen met het zout en het zuur om de vloeistoffen te bereiden.    Volgens een meting, door Hospitalier vericht, hebben deze elementen een elektromotorische kracht van 2,13 volt en staan zij dus gelijk met ruim twee Daniëll-sche elementen.    Als de zinkstaven uitmuntend geamalgameerd zijn, kunnen zij in de vloeistof gedompeld blijven ook dan, wanneer geen stroom noodig en de keten dus afgebroken is. Zoodra de zinkstaven in de vloeistof een bruischend geluid veroorzaken, moeten zij opnieuw geamalgameerd worden, hetgeen geschiedt door ze met een kortharigen borstel, die in verdund zwavelzuur en kwik gedrenkt is, stevig te wrijven.

Fig. 2. Batterij van vier elementen, van Radiguet.

De biochromaat-oplossing behoeft slechts ververscht te worden, als zij geheel groenachtig gekleurd is; het verdunde zwavelzuur in den poreuzen pot moet meermalen vernieuwd worden, ook om dit vat steeds hooger gevuld te houden dan het buitenste.    Van nog een paar andere fabrikanten kunnen we vermelden, dat zij elektrische lampjes voor liefhebbers aanbieden, nam P.C. Gerboz en L. Aboilard, beiden te Parijs. Ook zij leveren hun eigen batterij, die echter in hoofdzaak niet verschilt van die van Radiguet. De eerste gebruikt het element Fuller, dat vooral in Engeland op groote telegraafstations in dienst is en wederom alleen in vorm afwijkt van het oorspronkelijke chroomzuur-element van Poggendorff. Voor de vloeistof in het buitenste vat neem Gerboz 150 gram kalium-bichromaat met 150 gram zwavelzuur per liter water en voor het binnenste vat ook 150 gram zwavelzuur per liter water.    Als elektromotorische kracht van dit element geeft Gerboz op 1,61 volt en als stroomsterkte voor den normalen vorm (diameter 15 cM. en hoogte 21 cM.) 3 ampères. Aboilard neemt voor het buitenste vat, 200 gram kalium-bichromaat met 400 kub. cM. zwavelzuur op 600 kub. cM. water en giet, na omroering met glazen staaf, nog 600 kub. cM. water daarbij. In het binnenste vat komen 50 kub. cM. zwavelzuur met 500 kub. cM. water. Bij de vulling worden dezelfde voorzorgen in acht genomen, als hierboven beschreven zijn. Door allen wordt met nadruk gewezen op de zorg, die men aan het amalgameeren en het geamalgameerd houden der zinkstaven moet besteden. Telkens wanneer deze op eenige plaats aan de oppervlakte een weeke massa vertoonen, is dit een bewijs, dat de ontleding te sterk is geweest en de zinkstaven een voorziening behoeven.    Het is bijna overbodig nog op te merken, dat het gebruik van een elektrische verlichting met de hier vermelde lampjes en galvanische batterij louter een liefhebberij is, en men daarbij niet moet vragen of zij misschien goedkooper zoude zijn dan de gewone verlichting. Overigens moet erkend worden, dat de gestelde prijzen bij geen der genoemde firma's bovenmatig hoog zijn.

H.

webdesign & copyright © 2001-2004 Eveline

→

↑